(vlnr) Tessa van Willigen, Marijn Wiersma, Lidewij Wiersma en Chantal Korteweg.
Vrouwen willen hun talent inzetten, groeien in hun loopbaan én een leuk leven houden, maar de praktijk voelt vaak als koorddansen in tegenwind. Ondanks decennia van aandacht voor diversiteit blijft de werkvloer in veel organisaties in de kern ontworpen rondom een mannelijke norm. Dat raakt niet alleen vrouwen, maar ook werkgevers die in een krappe arbeidsmarkt alle talent hard nodig hebben.
Wat op papier een neutrale werkplek lijkt, blijkt in de praktijk vaak beter te passen bij het leven en lichaam van mannen dan van vrouwen. Denk aan werktijden, vergaderculturen, bescherming rond zwangerschap of overgangsklachten, maar ook aan persoonlijke veiligheid in nachtdiensten of op reis. Dit vertaalt zich in een hogere werkdruk, meer verzuim en snellere uitstroom onder vrouwen, juist in sectoren waar het talent schaars is.
Daarnaast krijgen vrouwen nog vaak te maken met onbewuste vooroordelen over ambitie, leiderschap en beschikbaarheid. Informele netwerken, grappen en 'even snel beslissen aan de borreltafel of nog exclusiever op het herentoilet' bepalen mee wie wordt gezien, bevorderd en beloond. Wie niet vanzelf in die kring valt, loopt aantoonbaar meer risico om over het hoofd te worden gezien bij promoties, zichtbare opdrachten of salarisrondes.
De dubbele last van zorg en schuldgevoel
Veel vrouwen proberen tegelijk de ideale werknemer, ouder, partner en collega te zijn, wat leidt tot structurele overbelasting. Naast hun betaalde baan dragen zij vaak de onbetaalde mentale organisatie-arbeid: van schoolpleinplanning tot mantelzorg en het coördineren van het gezinsleven. Dat werk staat zelden in de FTE-berekening, maar heeft direct effect op beschikbaarheid, energie en focus.
Daarbovenop speelt schuldgevoel: naar kinderen, collega's, cliënten, ouders of partner. Vrouwen voelen sneller de druk om overal 'aan' te staan en geen fouten te maken, wat perfectionisme en uitputting versterkt. Werkgevers die deze dynamiek herkennen en bespreekbaar maken, zien vaak minder uitval en meer duurzame inzetbaarheid.
Leiderschap, macht en geld
Wie de top van organisaties bekijkt, ziet nog steeds vooral mannen in de hoogste functies, met bijbehorende netwerken en ongeschreven regels. Onbewuste bias speelt een rol in hoe potentieel wordt herkend: assertief gedrag wordt bij mannen eerder gezien als leiderschap, bij vrouwen sneller als 'te veel'. Dit werkt door in beoordelingsgesprekken, in wie kansen krijgt, en in verschillen in beloning en bonussen.
Ook de manier waarop conflicten, humor en taal worden gebruikt, kan vrouwen impliciet buitensluiten. Een cultuur waarin scherpe grappen en politieke spelletjes normaal zijn, voelt voor sommigen als spannende sport en voor anderen als een reden om zich terug te trekken. Leidinggevenden hebben hier een sleutelrol: zij kunnen actief uitnodigen, begrenzen en ruimte maken voor verschillende stijlen van leiderschap.
Wat organisaties wél kunnen doen
Niet elk bedrijf kan een uitgebreid HR-apparaat optuigen, maar iedere organisatie kan beginnen met een paar concrete keuzes. Drie krachtige hefbomen zijn:
Talentbehoud: signalen van werkgerelateerde vermoeidheid, mentale belasting en gezondheidsklachten bij vrouwen tijdig herkennen en bespreekbaar maken.
Leiderschap en cultuur: leidinggevenden trainen om vooroordelen te herkennen, inclusief te communiceren en informele netwerken te openen.
Praktisch beleid: flexibele werktijden, ouderschapsverlof voor beide ouders, duidelijke afspraken over bereikbaarheid en ruimte voor mantelzorg, passend bij de schaal van de organisatie.
De kernvraag voor elke werkgever is eenvoudig: 'Wat hebben de vrouwen in mijn organisatie nodig om hier niet alleen te blijven, maar juist te floreren?' Wie het gesprek hierover structureel voert, oogst lagere uitstroom, minder verzuim en meer innovatiekracht.
SOS: A Navigation Guide de wegwijzer voor werkende vrouwen
Vier Nederlandse auteurs Lidewij Wiersma, Chantal Korteweg, Tessel van Willigen en Marijn Wiersma bundelden internationale ervaring in bedrijfsleven, financiën en maatschappelijke organisaties in SOS: A Navigation Guide de wegwijzer voor werkende vrouwen. Het boek is opgebouwd rond het SOS-raamwerk: Self (wat kun je zelf anders doen zonder jezelf te verloochenen?), Others (hoe kunnen collega's, leidinggevenden en partners bondgenoot zijn?) en Society (welke systeemknoppen in beleid, cultuur en taal moeten om voor echte gelijkwaardigheid).
In vijftien hoofdstukken komen onder meer gelijkwaardigheid en gezondheid, productiviteit en schuldgevoel, ouderschap en ondersteuning, en leiderschap, macht en geld aan bod, telkens afgesloten met concrete tips voor individu, omgeving en systeem. Het boek is geschreven voor werkende vrouwen én voor hun mannelijke collega's, leidinggevenden, HR-professionals en partners, en nodigt uit om thuis, in teams en in de directiekamer het gesprek over gelijkwaardig-heid met humor en openheid te voeren.
Uitgeverij: van Duuren Management
EAN: 9789089658067
.png)
